Wat zijn salderen, terugleverkosten en terugleververgoeding?
Salderen, terugleverkosten en terugleververgoeding uitgelegd
De begrippen salderen, terugleverkosten en terugleververgoeding duiken vaak op rond zonnepanelen en thuisbatterijen, maar wat ze precies betekenen is niet altijd duidelijk. Toch hebben ze direct invloed op wat jij voor jouw stroom betaalt en wat je ontvangt voor de stroom die jouw zonnepanelen aan het net teruggeven.
Per 1 januari 2027 verandert er bovendien iets fundamenteels: de salderingsregeling wordt afgeschaft. Vanaf dat moment werkt de afrekening van teruggeleverde stroom anders, en valt een aantal kosten dat nu nog van toepassing is ook weg.
In dit artikel leggen we per begrip uit wat het inhoudt, hoe het in 2026 nog werkt en wat er per 1 januari 2027 verandert. Daarna kijken we naar waarom een dynamisch energiecontract na salderen het meeste oplevert, vooral in combinatie met een thuisbatterij.
Wat is salderen?
Salderen betekent dat de stroom die je teruglevert aan het net wordt weggestreept tegen de stroom die je van het net afneemt. Voor elke kWh die jouw zonnepanelen overdag teruggeven, mag je later één kWh van het net halen zonder dat je daar opnieuw voor betaalt. Aan het einde van het jaar berekent jouw energieleverancier het verschil: heb je meer afgenomen dan teruggeleverd, dan betaal je dat verschil. Heb je meer teruggeleverd dan afgenomen, dan krijg je voor dat overschot een lage vergoeding (de terugleververgoeding, daar komen we zo op terug).
Een voorbeeld: stel dat jouw huishouden over een heel jaar 4.000 kWh uit het net afneemt en 3.500 kWh teruglevert vanuit jouw zonnepanelen. Met salderen betaal je alleen voor het verschil van 500 kWh.
De salderingsregeling is een wettelijke regeling die in Nederland sinds 2004 bestaat en huishoudens met zonnepanelen flink stimuleert. De Eerste Kamer heeft echter besloten dat deze regeling per 1 januari 2027 wordt afgeschaft.
Wat zijn terugleverkosten?
Terugleverkosten zijn extra kosten die energieleveranciers in rekening brengen bij huishoudens die veel stroom teruggeven aan het net. Sinds 2024 zijn deze kosten bij veel leveranciers ingevoerd, vooral voor huishoudens met meer zonnepanelen dan eigen verbruik.
Waarom zijn deze kosten ontstaan?
De reden zit in een mismatch tussen het moment dat jij teruglevert en het moment dat jouw leverancier dit aan jou moet terugbetalen. Jouw zonnepanelen produceren namelijk het meeste stroom op zonnige, vaak winderige momenten. Op exact dezelfde momenten zijn er overal in Nederland veel zonnepanelen die stroom teruggeven aan het net, terwijl het verbruik in huizen relatief laag is. Het gevolg: de marktprijs op de EPEX-stroombeurs is op die momenten heel laag, ergens tussen €0,01 en €0,05 per kWh. Soms zelfs negatief.
Jouw leverancier is verplicht om jouw teruggeleverde stroom op datzelfde moment af te nemen, en kan deze dus alleen voor die lage marktprijs op de EPEX doorverkopen. Onder de salderingsregeling moet diezelfde leverancier jou op een later moment, bijvoorbeeld op een koude winteravond wanneer het verbruik hoog en de marktprijs €0,30 per kWh is, één kWh “gratis” teruggeven voor elke kWh die je eerder hebt teruggeleverd. De leverancier moet die stroom op dat moment dus voor €0,30 inkopen, terwijl hij jouw oorspronkelijke teruglevering maar voor €0,05 heeft kunnen verkopen. Het verschil van zo’n €0,25 per kWh is verlies voor de leverancier. Om dat verlies (deels) op te vangen, zijn terugleverkosten geïntroduceerd.
Waarom verdwijnen ze na salderen?
Per 1 januari 2027 vervalt de verplichting voor leveranciers om teruggeleverde stroom een-op-een te verrekenen tegen later afgenomen stroom. Jij krijgt vanaf dat moment een vergoeding gebaseerd op de werkelijke waarde van jouw teruglevering, niet meer een “gratis” kWh op een later, duurder moment. Het verlies dat de leverancier nu maakt verdwijnt, en daarmee de reden voor terugleverkosten. Bij vrijwel alle leveranciers gaan deze kosten dus verdwijnen vanaf januari 2027.
Wat is een terugleververgoeding?
De terugleververgoeding is het bedrag dat jij krijgt voor elke kWh die jouw zonnepanelen aan het net teruggeven. Hoe hoog die vergoeding is, hangt af van het contracttype en de huidige regelgeving.
Hoe het in 2026 werkt (met salderen):
Onder de salderingsregeling krijg je alleen een terugleververgoeding voor het overschot. Dat is dus alleen voor de kWh die je over het hele jaar méér hebt teruggeleverd dan afgenomen. Voor het deel dat wordt gesaldeerd, betaal je gewoon niets en krijg je ook niets terug. De vergoeding voor het overschot moet wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief zijn (exclusief belastingen en btw), zoals voorgeschreven door de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Hoe het vanaf 2027 werkt (na salderen):
Vanaf 1 januari 2027 krijg je een terugleververgoeding voor élke kWh die je teruglevert, dus niet meer alleen voor het overschot. De hoogte van die vergoeding hangt sterk af van jouw contracttype, en juist daar zit een groot verschil:
- Bij vaste en variabele contracten krijg je een vooraf vastgesteld tarief van de leverancier. Wettelijk geldt tot 2030 een minimum van 50% van het kale leveringstarief (exclusief belastingen en btw). Hoe hoog dit precies wordt, is op dit moment nog niet vastgesteld, maar de verwachting is dat leveranciers dichtbij het wettelijke minimum gaan zitten. Waarschijnlijk levert dat een terugleververgoeding op van ongeveer €0,01 tot €0,05 per kWh, ongeacht het moment van de dag dat je teruglevert.
- Bij een dynamisch contract krijg je de actuele EPEX-marktprijs van dat moment. Daarmee is de vergoeding volledig afhankelijk van wanneer je teruglevert. Op zonnige zomerdagen met overal in Nederland veel overschot ligt de marktprijs vaak tussen €0,01 en €0,05 per kWh, soms zelfs negatief. Maar op koude winteravonden of momenten met weinig duurzame opwek en veel verbruik, schiet de marktprijs omhoog tot €0,30 per kWh of meer. Gemiddeld over een jaar zit de marktprijs rond €0,07 per kWh.
Het verschil tussen die twee opties is groot. Bij een vast of variabel contract krijg je in feite een vlakke, lage vergoeding voor elke kWh die je teruglevert, ongeacht wanneer dat is. Bij een dynamisch contract is er een wereld van verschil tussen “terugleveren op het verkeerde moment” (€0,01) en “terugleveren op het juiste moment” (€0,30). En juist daar valt voor wie een thuisbatterij heeft veel te halen. We komen daar in de laatste sectie op terug.
Wat verandert er voor jou na 1 januari 2027?
Per 1 januari 2027 verandert een aantal dingen op één moment:
- Salderen vervalt. Elke kWh die jij van het net haalt en elke kWh die jij teruglevert wordt apart afgerekend, niet meer tegen elkaar weggestreept.
- Terugleverkosten verdwijnen. De financiële verliezen die leveranciers nu maken onder salderen vervallen, en daarmee de reden om terugleverkosten te rekenen.
- Terugleververgoeding voor elke teruggeleverde kWh. Niet meer alleen voor het overschot, maar voor élke teruggeleverde kWh krijg je een vergoeding. De hoogte daarvan hangt af van jouw contracttype.
Het netto-effect voor huishoudens met zonnepanelen zonder thuisbatterij: de verdienste daalt fors, omdat de vergoeding voor teruglevering een stuk lager is dan wat je voor verbruik betaalt. Voor huishoudens mét thuisbatterij verandert er juist heel weinig, omdat je de stroom op het juiste moment kunt opslaan en zelf gebruiken in plaats van terug te leveren tegen een lage prijs.
Waarom een dynamisch contract na salderen het meeste oplevert
Een dynamisch energiecontract heeft op dit moment al twee belangrijke voordelen ten opzichte van vaste of variabele contracten:
- Geen terugleverkosten, omdat er bij een dynamisch contract geen verlies wordt gemaakt op teruglevering. Jij krijgt namelijk altijd de echte marktprijs, niet het volle leveringstarief.
- Marktprijs als terugleververgoeding, dus op momenten dat de stroomprijs hoog is (koude avonduren, schaarste op het net) krijg je ook een hogere vergoeding voor jouw teruggeleverde stroom.
Na 1 januari 2027 wordt het verschil tussen een dynamisch contract en een vast of variabel contract nog veel groter. Bij vaste en variabele contracten krijg je een lage, vooraf vastgestelde terugleververgoeding voor alle teruggeleverde stroom. Bij een dynamisch contract krijg je per uur (of per kwartier) de actuele marktprijs. En juist op die marktprijs stuurt jouw thuisbatterij slim: stroom inkopen of opslaan op de goedkoopste momenten, terugleveren of zelf gebruiken op de duurste momenten.
In het kort: een dynamisch contract en een thuisbatterij zijn samen de combinatie waarmee je na 2027 het meeste rendement uit jouw zonnepanelen blijft halen. Meer lezen over hoe dynamische contracten precies werken? Bekijk dan ons artikel over dynamische uur- en kwartierprijzen.
Wil je weten welke combinatie van batterij en contract het meeste oplevert in jouw situatie? Doe dan onze keuzehulp voor een persoonlijk advies op basis van jouw verbruik en zonnepanelen!
