Op de zonnigste dag van het jaar leveren je panelen ineens niets. Hoe dat komt, en waarom een thuisbatterij precies het juiste tegengif is.
Omvormer valt uit bij veel zon? Zo houdt een thuisbatterij hem aan
Een zonnige zondagmiddag, de panelen zouden op vol vermogen moeten draaien, en de app van je omvormer laat 0 W zien met een melding als “grid overvoltage” of “netspanning te hoog”. Een kwartier later doet hij het weer, en een uur later valt hij opnieuw uit. Je bent niet de enige: op momenten dat een hele straat teruglevert en bijna niemand thuis stroom gebruikt, loopt de netspanning op, en een omvormer valt uit zodra die spanning boven de wettelijke grens van 253 volt komt.
Het vervelende is dat dit precies gebeurt op de uren waarop je panelen het meeste opbrengen. Je omvormer is niet kapot en je installateur heeft meestal niets fout gedaan; de omvormer doet wat de norm hem voorschrijft. De oorzaak zit in de stroom die jouw installatie het net op duwt, en die oorzaak kun je zelf wegnemen.
Hieronder lees je waarom de spanning stijgt, wat je zelf en de netbeheerder eraan kunnen doen, en hoe een thuisbatterij het overschot achter je meter houdt zodat de omvormer gewoon blijft draaien. Wil je direct weten welke batterijcapaciteit bij jouw panelen past én wat dat kost? Vul onze keuzehulp in en laat eventueel jouw contactgegevens achter voor een vrijblijvend adviesgesprek.
Waarom valt je omvormer uit als de zon schijnt?
De netspanning in Nederland is nominaal 230 volt en mag tussen 207 en 253 volt bewegen. Om stroom het net op te krijgen, moet je omvormer een iets hogere spanning maken dan het net op dat moment heeft. Hoe meer stroom hij teruglevert en hoe langer en dunner de kabels naar de transformator in de wijk, hoe groter die extra spanning: weerstand maal stroom.
Op een doordeweekse dag valt dat niet op, omdat er in huis en in de straat genoeg wordt verbruikt. Op een zonnige zondagmiddag ligt dat anders: iedereen levert terug, bijna niemand gebruikt stroom, en de spanning in de hele straat kruipt richting de grens. Komt het 10-minutengemiddelde bij jouw omvormer boven 253 volt, dan moet hij zichzelf volgens de Europese norm EN 50549-1 uitschakelen; bij een piek boven 264,5 volt gebeurt dat direct. Zakt de spanning weer, dan start hij vanzelf opnieuw op. Vandaar het patroon van uitvallen en weer aanslaan, precies op de uren met de meeste zon.
Netbeheerder Liander noemt nog twee oorzaken die in je eigen installatie zitten: een omvormer die niet goed is aangesloten, en een 3-fase aansluiting waarbij het vermogen niet goed over de drie fasen is verdeeld (bron: Liander, omvormer schakelt uit). Die twee laat je door een installateur nakijken.
Wat je zelf kunt doen, en wat de netbeheerder doet
Eerst je eigen installatie. Laat de kabel tussen omvormer en meterkast controleren op dikte en lengte, en laat bij een 3-fase aansluiting de omvormer en de grote verbruikers (warmtepomp, laadpaal) goed over de fasen verdelen. Dat haalt de spanningsstijging in je eigen kabels weg, maar niet die in de straat.
Dan het net. Blijft je omvormer uitvallen terwijl je installatie in orde is, meld het dan bij je netbeheerder. Die meet de spanning bij jouw aansluiting en kan de transformator in de wijk lager afstellen of de kabels verzwaren. Dat is de enige oplossing als de spanning in de straat ook te hoog is op momenten dat jij niets teruglevert. Alleen kost het tijd, van maanden tot jaren, en in de tussentijd verlies je elke zonnige middag opbrengst.
Of je haalt de oorzaak weg. De netbeheerder adviseert om op zonnige momenten zelf stroom te gebruiken: de wasmachine aanzetten, de auto laden. Dat is precies het principe, alleen is het lastig om elke dag om 13:00 uur 3 kW aan verbruik klaar te hebben staan. Een thuisbatterij doet dat automatisch.
Hoe een thuisbatterij de spanning omlaag houdt
De spanningsstijging die jouw installatie veroorzaakt, is evenredig met de stroom die je het net op stuurt. Neemt de batterij het overschot op, dan blijft die stroom achter je meter en zakt de spanning bij jouw omvormer terug naar wat het net zelf heeft. De omvormer ziet geen 253 volt meer en blijft gewoon draaien. Bij VOLL® wordt je bestaande omvormer daarvoor rechtstreeks op de VOLL® hybride omvormer aangesloten, zodat het overschot zonder omweg de batterij in gaat. De hybride omvormers hebben een vermogen van 5 tot 20 kW, dus de middagpiek van een gemiddelde installatie past er ruim in.
Twee dingen bepalen of het elke dag werkt. De batterij moet rond het middaguur ruimte hebben, en hij moet groot genoeg zijn voor de middag. Een batterij van 5 kWh zit bij 4,8 kWp al rond het middaguur vol, waarna het overschot alsnog het net op gaat en de omvormer alsnog kan uitvallen. Hoe je de capaciteit afstemt op je panelen lees je in ons artikel over dimensioneren en uitbreiden, of je laat de keuzehulp het uitrekenen.
En stijgt de spanning in de straat tóch boven de grens, bijvoorbeeld omdat de buren allemaal terugleveren en jij al niets meer het net op stuurt? Dan koppelt de VOLL® hybride omvormer zich los van het net, zoals de norm voorschrijft, maar je zonnepanelen blijven gewoon draaien. De hybride omvormer houdt achter de meter zelf een stabiel net in stand waarop je bestaande omvormer blijft leveren, en die stroom laadt de batterij verder. Voor het net is de netbeheerder dan aan zet; jouw zonnestroom van die middag gaat intussen niet verloren.
Waarom VOLL® hier de slimme oplossing is
In het kort: VOLL®-AI laadt op de goedkoopste kwartieren van de dag, en op zonnige dagen zijn dat precies de middaguren waarin de spanning het hoogst is. De batterij heeft dus ruimte op het moment dat je omvormer die nodig heeft, en de middagstroom wordt ’s avonds de volle stroomprijs waard.
Een batterij die alleen het overschot van je panelen opslaat, doet het werk al. VOLL®-AI gaat een stap verder, omdat het vooruitkijkt. Het kent de verwachte zonproductie van jouw panelen en ziet een flinke middagpiek dus aankomen. Op basis daarvan neemt het ’s ochtends al een beslissing: het houdt ruimte in de batterij vrij, of maakt die ruimte door het huis in de ochtenduren uit de batterij te voeden, zodat alle zonnestroom van de piek straks de batterij in kan. Het plant de dag daarnaast met de 96 kwartierprijzen van jouw dynamische energiecontract, en op een zonnige dag zijn de goedkoopste kwartieren precies de uren rond het middaguur, omdat heel Nederland dan teruglevert. Laden op de piek is dan zowel het goedkoopst als het beste voor je omvormer. Met de gratis aansturing zelfconsumptie gebeurt hetzelfde op basis van je eigen opwek en verbruik, ook zonder dynamisch contract.
Op dagen met negatieve stroomprijzen regelt VOLL®-AI je zonnepanelen terug of tijdelijk uit, omdat terugleveren dan geld kost. Zonder teruglevering is er ook geen spanningsstijging: je omvormer wordt gestuurd in plaats van uitgeschakeld door de norm.
En er is een reden die na 1 januari 2027 zwaarder weegt dan de uitval zelf. Als de salderingsregeling stopt, is een kWh die je om 13:00 uur teruglevert nog een paar cent waard. Dezelfde kWh uit de batterij om 19:00 uur bespaart je de volle stroomprijs. De middagstroom die nu verloren gaat omdat je omvormer uitvalt, wordt met een VOLL® Thuisbatterij dus twee keer waardevol: hij gaat niet verloren, en hij wordt gebruikt op het moment dat stroom duur is. VOLL® kiest altijd wat werkt.
Wil je weten welke thuisbatterij bij jouw panelen en jouw huis past? Vul de keuzehulp in; dan zie je direct welke SET bij je past, wat die kost en wat die per jaar bespaart. Liever eerst sparren over jouw situatie? Dan bekijken we die samen in een vrijblijvend adviesgesprek.
Veelgestelde vragen over een omvormer die uitvalt
Waarom valt mijn omvormer uit als het zonnig is?
Omdat de netspanning bij jouw aansluiting dan boven 253 volt komt (gemiddeld over 10 minuten). Elke omvormer die teruglevert, drukt de spanning iets omhoog; op zonnige, rustige middagen doen alle omvormers in de straat dat tegelijk. Boven de grens moet een omvormer zichzelf volgens de norm EN 50549-1 uitschakelen, en zodra de spanning zakt start hij weer op.
Is mijn omvormer kapot als hij steeds uitvalt?
Meestal niet. De omvormer doet precies wat de norm voorschrijft. Laat wel de kabel naar de meterkast en, bij een 3-fase aansluiting, de verdeling over de fasen controleren, want die kunnen de spanningsstijging in je eigen installatie vergroten.
Helpt een thuisbatterij tegen een omvormer die uitvalt?
Ja, zolang de oorzaak in jouw teruglevering zit. De batterij neemt het overschot achter je meter op, waardoor er geen stroom het net op gaat en de spanning bij je omvormer niet meer stijgt. Voorwaarde is dat de batterij rond het middaguur ruimte heeft en groot genoeg is voor de hele middag. Is de spanning in de straat ook te hoog als jij niets teruglevert, dan koppelt de VOLL® hybride omvormer zich los van het net en blijven je panelen de batterij laden; het net zelf moet de netbeheerder dan aanpassen.
Moet ik een uitvallende omvormer melden bij de netbeheerder?
Ja, als je installatie in orde is en het probleem blijft. De netbeheerder meet de spanning bij jouw aansluiting en kan de transformator lager afstellen of kabels verzwaren. Reken wel op een lange doorlooptijd; een thuisbatterij lost het intussen aan jouw kant op.
Hoe groot moet mijn thuisbatterij zijn om de uitval te voorkomen?
Groot genoeg om het overschot van een zonnige middag op te nemen, en met een omvormer die de middagpiek aankan. Bij 4,8 kWp is dat zo'n 15 tot 20 kWh en een piek van ruim 3 kW. De VOLL® Keuzehulp rekent het voor jouw panelen en verbruik uit en laat direct zien welke SET bij je past, wat die kost en wat die per jaar bespaart.
Een thuisbatterij die je omvormer aan houdt en je middagstroom waard maakt
Bereken in 2 minuten welke VOLL® Thuisbatterij bij jou past, wat die kost en wat je er per jaar mee bespaart. Geen verplichtingen.
Vrijblijvend·Geen verplichtingen·Binnen 1 werkdag reactie