Het belangrijkste werk bij een thuisbatterij gebeurt in je meterkast. Wat doet de installateur daar precies, en wat komt er bij noodstroom bij?
Installatie van een thuisbatterij: zo gaat het bij VOLL®
Wie een thuisbatterij bestelt, denkt aan de batterij zelf: een stapel modules in de garage of berging, met een omvormer ernaast. Toch zit het belangrijkste werk ergens anders: in de meterkast. Daar komt een kWh-meter die live meet wat je huis afneemt of teruglevert, daar krijgt de omvormer zijn eigen aardlekautomaat, en daar komt bij noodstroom een automatische omschakelaar (ATS) die je huis loskoppelt van het net zodra de stroom uitvalt.
De installatie van een thuisbatterij is daarmee vooral elektrotechnisch werk: nieuwe vermogens de meterkast in, kabels die veilig moeten lopen en een omvormer die precies moet weten wat er in huis gebeurt. Daarom laat VOLL® dat werk doen door gecertificeerde installatiepartners bij jou in de regio, die vooraf langskomen voor een technische schouw. Zo weten we zeker dat alles veilig en volgens NEN 1010 wordt aangelegd.
Hieronder lees je stap voor stap wat er gebeurt: de schouw, de kWh-meter, het koppelen van je zonnepanelen, waarom de batterijen parallel en dicht bij de omvormer staan, welke kabels naar de meterkast lopen, wat er bijkomt voor noodstroom en hoe lang de installatiedag duurt.
Eerst de technische schouw: veilig en volgens NEN 1010
VOLL® ontwikkelt de thuisbatterij, de hybride omvormer en de software, en levert de complete SET. De installatie doen we samen met installatiepartners: gecertificeerde installateurs bij jou in de regio die onze systemen kennen en die ook de service aan de meterkast verzorgen. Vragen over de VOLL® APP en de sturing beantwoordt VOLL® zelf.
Voordat er iets wordt gemonteerd, komt de installateur langs voor een technische schouw. Een 1-fase omvormer van 5 kW trekt bij vol vermogen namelijk zo’n 22 ampère over één fase, en bij noodstroom komen daar een omschakelaar en extra groepen bij. De installateur bekijkt of je meterkast en je hoofdzekering dat aankunnen, of er ruimte is voor de extra aardlekautomaten, of je aansluiting 1-fase of 3-fase is, waar de batterij komt te staan en hoe de kabels kunnen lopen. Moet de meterkast worden aangepast of moeten er automaten worden vervangen, dan spreek je dat vooraf met de installateur af. Pas daarna ligt alles vast.
Alles wordt aangelegd volgens NEN 1010, de Nederlandse norm voor laagspanningsinstallaties, waarmee de installatie aan de wettelijke eisen voor woningen voldoet. Je ziet dat terug in de details: een eigen aardlekautomaat voor de omvormer, een aparte aardkabel naar zijn behuizing en een meterkast die op het nieuwe vermogen is berekend.
De kWh-meter in de meterkast: de ogen van VOLL®-AI
In het kort: Direct achter de hoofdschakelaar komt een kWh-meter die per fase meet wat je huis afneemt of teruglevert. Daarmee weet de omvormer elk moment hoeveel de batterij moet laden of ontladen.
Het eerste dat de installateur in de meterkast plaatst, is een kWh-meter (energiemeter). Die komt meteen na de hoofdschakelaar, in serie met je hele installatie, zodat alles wat je huis met het net uitwisselt erdoorheen loopt. De slimme meter van de netbeheerder blijft gewoon zitten; de kWh-meter is een extra meter van VOLL® die per fase live meet.
Waarom is dat nodig? De omvormer hangt meestal in de garage, de berging of op zolder en weet uit zichzelf alleen wat er door hemzelf loopt. Pas met de kWh-meter ziet hij het hele huis: wat je op dit moment gebruikt, wat de zonnepanelen leveren en wat er netto het net op gaat of van het net komt. Op die meting stuurt VOLL®-AI: bij zelfconsumptie houdt de batterij de uitwisseling met het net op nul, bij dynamisch handelen weet het systeem precies hoeveel het op een goedkoop kwartier kan inkopen of op een duur kwartier kan verkopen. Dezelfde meting zie je in de VOLL® APP onder Net.
De kWh-meter praat met de omvormer via een datakabel: een UTP-kabel (netwerkkabel) waarvan drie aders de RS485-verbinding vormen, tot zo’n 30 tot 50 meter lang. Is een kabel niet te trekken, dan kan de verbinding ook draadloos; bedraad heeft onze voorkeur, omdat de sturing van de batterij van deze meting afhangt en een kabel niet wegvalt. Past er echt geen kWh-meter in de meterkast, dan doen stroomklemmen om de fasedraden hetzelfde werk.
Zonnepanelen koppelen: alles via de VOLL® hybride omvormer
Het koppelen van je zonnepanelen aan de VOLL® omvormer is meer dan een kabelkeuze. Zodra de panelen via de VOLL® omvormer lopen, kan VOLL®-AI ze afregelen als terugleveren geld kost bij negatieve stroomprijzen, blijven ze bij een stroomstoring doorwerken en de batterij laden als je noodstroom hebt, en zie je hun opbrengst exact in de VOLL® APP. Ook een omvormer die uitvalt bij veel zon hoort dan tot het verleden, omdat het overschot in de batterij verdwijnt in plaats van het net op. Hoe dat werkt met SolarEdge, Enphase en andere merken, lees je in ons artikel over het koppelen van bestaande zonnepanelen.
Nieuwe zonnepanelen sluiten we direct met hun DC-kabels op de hybride omvormer aan; die zet de zonnestroom om én laadt er de batterij mee, zonder extra omzetstap. Heb je al een omvormer, met een string, optimizers of micro-omvormers per paneel, dan blijft die gewoon hangen. Tot nu toe liep de kabel van die omvormer naar de meterkast; na de installatie loopt hij naar de VOLL® omvormer, en die is met de meterkast verbonden. Elke bestaande omvormer blijft afgezekerd met zijn eigen aardlekautomaat, in een kleine onderverdeelkast (OVK) naast de VOLL® omvormer.
Er gelden twee regels. Op een 3-fase VOLL® omvormer kun je 1-fase en 3-fase omvormers combineren, bijvoorbeeld een 3-fase stringomvormer plus micro-omvormers verdeeld over de fasen; op een 1-fase VOLL® omvormer past alleen een 1-fase omvormer. En bij allebei sluiten we maximaal aan wat bij het vermogen van de VOLL® omvormer past. Stel dat je een 3-fase SET van 10 kW hebt, dan kan er in totaal 10 kW aan bestaande omvormers op, verdeeld over de drie fasen.
Batterijen parallel en zo dicht mogelijk bij de omvormer
Elke VOLL® batterijmodule van 5,12 kWh heeft een eigen batterijmanagementsysteem (BMS) en hangt parallel aan de omvormer, via een DC-verzamelkast. De modules staan gestapeld op een onderstel met wieltjes en zijn onderling verbonden met korte communicatiekabels, zodat ze samen als één batterij werken.
Die parallelle opbouw heeft twee grote voordelen. Valt er ooit een module uit, dan werken de andere gewoon door: de omvormer ziet alleen een kleinere batterij. En omdat elke module zelfstandig aan de verzamelkast hangt, kun je later een module bijplaatsen, ook na vijf jaar, zonder je bestaande modules te vervangen. Hoe dat werkt en welke capaciteit bij je past, lees je in ons artikel over dimensioneren en uitbreiden.
Parallel betekent wel: veel stroom bij een lage spanning. De batterijen werken op 51,2 volt, dus bij 10 kW loopt er bijna 200 ampère door de DC-kabels, en het verlies in een kabel groeit met het kwadraat van de stroom en met de lengte. Stel dat de kabels van 25 mm² tien meter lang zouden zijn. Heen en terug is dat twintig meter koper met een weerstand van zo’n 0,014 Ω, en 195 A × 195 A × 0,014 Ω ≈ 530 W. Dat is meer dan 5% van je vermogen dat als warmte in de kabel verdwijnt, elke keer dat de batterij laadt of ontlaadt. Daarom staan de batterijen direct naast de omvormer en loopt de lange kabel aan de AC-kant naar de meterkast, waar dezelfde 10 kW bij netspanning nog maar een fractie van die stroom is.
Een garage, berging, bijkeuken of technische ruimte is daarvoor een goede plek: droog, koel en met ruimte om de modules te stapelen. Wat de temperatuur doet met de levensduur, lees je in ons artikel over de optimale temperatuur; de eisen rond brandveiligheid staan op een eigen pagina.
Drie kabels naar de meterkast: stroom, data en internet
Bij de installatie van een thuisbatterij lopen er drie verbindingen naar de meterkast. De stroomkabel is een installatiekabel (bij 3-fase een vijfaderige YMvK) van de omvormer naar een eigen aardlekautomaat in de meterkast. Daarover loopt alles wat de batterij inkoopt en verkoopt en alles wat je zonnepanelen via de omvormer leveren. Stel dat je een 3-fase SET van 10 kW hebt, dan krijgt de omvormer een eigen aardlekautomaat van 3 × 20 A en een vijfaderige kabel; de installateur kiest de kabeldikte op de lengte van het traject. Daarnaast loopt er een aparte aardkabel van de aardrail in de meterkast naar de behuizing van de omvormer; die is verplicht en belangrijk voor de veiligheid, zeker bij noodstroom.
De datakabel is de UTP-kabel tussen de kWh-meter en de omvormer uit de sectie hierboven. Het VOLL®-AI-kastje, de communicatiemodule die de omvormer uitleest en aanstuurt, hangt bij de omvormer en heeft internet nodig: het liefst via een netwerkkabel naar je router, anders via wifi. Beide dataverbindingen kunnen dus draadloos, maar we adviseren bedraad: de sturing rekent elk kwartier met nieuwe prijzen en meetwaarden, en een kabel heeft geen last van een router die wordt vervangen of een wifi-signaal dat de garage net niet haalt.
Het kabeltraject bepaalt voor een groot deel hoe lang de installatie duurt. Hangt de omvormer naast de meterkast, dan is het snel gedaan; loopt het traject door de kruipruimte of over zolder, dan kost dat tijd. Precies daarom kijkt de installateur er bij de schouw naar.
Noodstroom: een ATS in de meterkast en een tweede stroomkabel
Elke omvormer in Nederland schakelt zichzelf uit zodra het net wegvalt. Dat is verplicht: er mag nooit spanning van jouw installatie op de kabels in de straat staan terwijl monteurs van de netbeheerder eraan werken. Wil je bij een storing tóch stroom in huis, dan moet je huis eerst fysiek van het net worden losgekoppeld, en pas daarna mag de omvormer het huis voeden. Precies dat doet een ATS.
ATS staat voor Automatic Transfer Switch, een automatische omschakelaar. Hij zit in de meterkast, meet continu of er netspanning is en heeft twee ingangen: het net en de noodstroomuitgang van de VOLL® omvormer. Zolang het net er is, voedt het net je groepen zoals altijd. Valt het net weg, dan schakelt de ATS in minder dan een seconde om naar de omvormer, die je groepen voedt uit de batterij en, overdag, uit de zonnepanelen. Komt het net terug, dan schakelt hij weer terug. De ATS is zo gebouwd dat de twee bronnen nooit tegelijk verbonden kunnen zijn, zodat er tijdens een storing geen stroom het net op kan.
Daarom is er bij noodstroom een tweede stroomkabel nodig: de noodstroomuitgang van de omvormer mag niet over dezelfde kabel lopen als de netaansluiting. De ene kabel loopt van de netaansluiting van de omvormer naar zijn aardlekautomaat, de andere van de noodstroomuitgang naar de ATS. Bij de installatie van een thuisbatterij met noodstroom komen er in de meterkast dus vier dingen bij: de kWh-meter, een aardlekautomaat voor de netaansluiting van de omvormer, een aardlekautomaat voor de noodstroomgroepen en de ATS zelf. Zo ziet dat eruit:
Welke groepen achter de ATS komen, bepaalt de installateur samen met jou tijdens de schouw. Meestal is dat het hele huis: verlichting, koelkast en vriezer, cv of warmtepomp, internet en keuken. De omvormer levert tijdens een storing tot 10 kW, afhankelijk van de SET; zware verbruikers zoals een laadpaal of een krachtgroep blijven meestal buiten de noodstroom. In de VOLL® APP kies je welk deel van de batterij altijd gereserveerd blijft voor een storing. Wat noodstroom je in de praktijk oplevert, lees je in ons artikel over back-up stroomvoorziening en peak shaving.
Voor wie echt voorbereid wil zijn: een aggregaat erbij. De VOLL® omvormer heeft een aansluiting voor een aggregaat en een stuursignaal. Is het een modern aggregaat met elektrische start, dan start de omvormer het automatisch zodra bij een langdurige storing de batterij bijna leeg is en de zon te weinig levert, en zet hij het weer uit zodra de batterij is bijgeladen. Zo blijft je huis ook dagen zonder net draaien, en het aggregaat draait alleen de uren waarin het echt nodig is. Eén voorwaarde: het aggregaat gebruikt dezelfde AC-ingang van de omvormer als een bestaande zonnepanelen-omvormer. Een aggregaat kan dus alleen als je zonnepanelen direct (DC) op de VOLL® omvormer zijn aangesloten.
Dit komt er in de meterkast bij, standaard en met noodstroom:
| Onderdeel | Standaard | Met noodstroom |
|---|---|---|
| kWh-meter achter de hoofdschakelaar | ja | ja |
| Aardlekautomaat voor de omvormer | ja | ja |
| Aardlekautomaat voor de noodstroomgroepen | nee | ja |
| ATS (automatische omschakelaar) | nee | ja |
| Stroomkabels omvormer naar meterkast | 1 | 2 |
VOLL® Keuzehulp
Met of zonder noodstroom: welke VOLL® SET past bij jouw huis?
Beantwoord vier vragen over je verbruik, zonnepanelen en aansluiting. Je ziet direct welke VOLL® SET bij je past, wat die kost en wat je er per jaar mee bespaart, doorgerekend met echte beursprijzen van een heel jaar en voor de situatie ná salderen.
Gratis · Vrijblijvend · Geen account nodig
De installatie van je thuisbatterij duurt een halve tot een hele dag
Op de dag van de installatie van je thuisbatterij komt de installateur met de complete SET. De volgorde is bijna altijd dezelfde: de batterijmodules gaan op het onderstel en worden gekoppeld, de omvormer komt aan de muur, de DC-kabels van de batterij en de zonnepanelen worden aangesloten, en daarna volgt het kabeltraject naar de meterkast. Het werk in de meterkast zelf (kWh-meter, aardlekautomaten en eventueel de ATS) gebeurt met de hoofdschakelaar uit, dus even zonder stroom hoort erbij.
Als laatste stelt de installateur de omvormer in, koppelt hij het VOLL®-AI-kastje aan internet en maak je samen je account in de VOLL® APP aan: QR-code van de omvormer scannen, je SET kiezen en de sturing instellen, zelfconsumptie of dynamisch handelen. Vanaf dat moment zie je alles live in de app en begint de batterij meteen te verdienen.
Hangt de omvormer dicht bij de meterkast en kies je geen noodstroom, dan is de installateur in een halve dag klaar. Met een ATS, extra groepen of een lang kabeltraject door het huis loopt het op tot een hele dag. Na de schouw weet je precies waar je aan toe bent.
Na de installatie is er nog één ding dat jij doet: de thuisbatterij aanmelden op energieleveren.nl. Dat is sinds 7 mei 2024 verplicht voor iedereen die een thuisbatterij laat installeren, zodat de netbeheerder weet welke systemen aan het net hangen. Het kost een paar minuten en het is dezelfde registratie als die van zonnepanelen.
Van keuzehulp tot installatie van je thuisbatterij: zo ziet het traject eruit
Tussen de eerste keuze en de installatiedag zitten al snel enkele maanden: de planning van de schouw, de levering en de agenda van de installateur. Daarom loont het om nu te beginnen, zeker omdat de batterij met een dynamisch contract vandaag al geld verdient. Zo ziet het traject eruit:
- Keuzehulp. Vier vragen over je jaarverbruik, je zonnepanelen, je aansluiting en of je noodstroom wilt. Je ziet direct welke SET bij je past, wat die kost en wat die per jaar bespaart.
- Adviesgesprek en offerte. We bekijken jouw exacte situatie en je krijgt een offerte voor de SET, met of zonder noodstroom.
- Technische schouw. De installatiepartner bekijkt de meterkast, het kabeltraject en de plek voor de batterij, en spreekt met je af wat er eventueel aan de meterkast moet gebeuren. Daarna ligt alles vast.
- Installatiedag. Een halve tot een hele dag, afhankelijk van het kabeltraject en noodstroom. Aan het eind van de dag staat de VOLL® APP op je telefoon en draait VOLL®-AI.
- Aanmelden en verdienen. Je registreert de batterij op energieleveren.nl, en vanaf dag één slaat de batterij je zonnestroom op of handelt hij op de kwartierprijzen. Wil je later meer capaciteit, dan plaats je een module bij.
Wil je weten welke thuisbatterij bij jouw huis past en wat die per jaar oplevert? Vul de keuzehulp in; dan zie je direct welke SET bij je past, wat die kost en wat die bespaart. Liever eerst sparren over jouw meterkast of je bestaande zonnepanelen? Dan bekijken we jouw situatie samen in een vrijblijvend adviesgesprek.
Veelgestelde vragen over de installatie van een thuisbatterij
Hoe lang duurt de installatie van een thuisbatterij?
Gemiddeld een halve tot een hele dag. Hangt de omvormer dicht bij de meterkast en kies je geen noodstroom, dan is de installateur in een halve dag klaar. Met een ATS voor noodstroom, extra groepen of een lang kabeltraject door het huis wordt het een hele dag. Na de technische schouw weet je precies hoe lang het bij jou duurt.
Moet mijn meterkast worden aangepast bij de installatie van een thuisbatterij?
Er komt in elk geval een kWh-meter achter de hoofdschakelaar en een eigen aardlekautomaat voor de omvormer bij. Bij noodstroom komen daar een aardlekautomaat voor de noodstroomgroepen en een ATS bij. Of je meterkast daar ruimte voor heeft en of de hoofdschakelaar en automaten het nieuwe vermogen aankunnen, bepaalt de installateur tijdens de technische schouw. Moet er iets worden aangepast, dan hoor je dat vooraf en wordt het volgens NEN 1010 uitgevoerd.
Wie installeert de VOLL® Thuisbatterij?
Gecertificeerde installatiepartners van VOLL® bij jou in de regio. Zij doen de technische schouw, de installatie en de service aan de meterkast. VOLL® levert de complete SET en beantwoordt zelf alle vragen over de VOLL® APP en de sturing.
Waar kan de thuisbatterij het beste staan?
Zo dicht mogelijk bij de omvormer, want door de dikke DC-kabels tussen batterij en omvormer loopt bij vol vermogen bijna 200 ampère, en elke meter extra kabel kost vermogen. Een droge, koele ruimte zoals een garage, berging, bijkeuken of technische ruimte is ideaal. De lange kabel loopt dan aan de AC-kant naar de meterkast, waar de stroom veel lager is.
Kan ik mijn bestaande zonnepanelen koppelen, ook met SolarEdge of Enphase?
Ja. Je bestaande omvormer, ook met optimizers of micro-omvormers, sluiten we aan de AC-kant op de VOLL® omvormer aan, met een eigen aardlekautomaat in een kleine onderverdeelkast ernaast. Op een 3-fase VOLL® omvormer kun je 1-fase en 3-fase omvormers combineren; op een 1-fase VOLL® omvormer past alleen een 1-fase omvormer. We sluiten maximaal aan wat bij het vermogen van de VOLL® omvormer past. Lees meer in ons artikel over het koppelen van bestaande zonnepanelen.
Wat is een ATS en heb ik die nodig?
Een ATS (Automatic Transfer Switch) is een automatische omschakelaar in de meterkast. Hij meet continu of er netspanning is en schakelt je groepen bij een storing in minder dan een seconde om naar de noodstroomuitgang van de omvormer, en weer terug zodra het net er weer is. Je hebt hem alleen nodig als je kiest voor noodstroom; zonder noodstroom schakelt de omvormer bij een storing gewoon uit, zoals elke omvormer.
Waarom is er bij noodstroom een tweede kabel naar de meterkast nodig?
Omdat je huis tijdens een storing nooit met het net verbonden mag zijn en er nooit stroom het net op mag. De omvormer heeft daarom een aparte noodstroomuitgang, en die loopt via een eigen kabel naar de ATS in de meterkast. De ATS zorgt dat het net en de noodstroomuitgang nooit tegelijk verbonden zijn. De gewone stroomkabel naar de aardlekautomaat van de omvormer blijft daarnaast gewoon nodig.
Kan ik een aggregaat aansluiten op de VOLL® Thuisbatterij?
Ja, als je zonnepanelen direct (DC) op de VOLL® omvormer zijn aangesloten; het aggregaat gebruikt namelijk dezelfde AC-ingang als een bestaande zonnepanelen-omvormer. Bij een modern aggregaat met elektrische start zet de omvormer het automatisch aan als bij een lange storing de batterij bijna leeg is en de zon te weinig levert, en weer uit zodra de batterij is bijgeladen. Zo blijft je huis ook dagen zonder net draaien.
Moet ik mijn thuisbatterij aanmelden bij de netbeheerder?
Ja. Sinds 7 mei 2024 is iedereen die een thuisbatterij laat installeren verplicht de technische gegevens te registreren op energieleveren.nl, met een persoonlijk account en het meternummer van je slimme meter. Het is dezelfde registratie als die van zonnepanelen en het kost een paar minuten.
Kan ik de installatie van mijn thuisbatterij later uitbreiden?
Ja. De batterijmodules hangen parallel aan de omvormer, dus je kunt later een module bijplaatsen, ook na vijf jaar, zonder je bestaande modules te vervangen. De installateur koppelt de nieuwe module aan de DC-verzamelkast en het systeem werkt weer als één batterij. Hoeveel capaciteit verstandig is, lees je in ons artikel over dimensioneren en uitbreiden.
Welke SET past bij mijn huis en meterkast?
Dat hangt af van je jaarverbruik, het vermogen van je zonnepanelen, je aansluiting (1-fase of 3-fase) en of je noodstroom wilt. De VOLL® Keuzehulp stelt je precies die vier vragen en laat direct zien welke SET bij je past, wat die kost en wat die per jaar bespaart. Wat er daarna in jouw meterkast moet gebeuren, bepaalt de installateur tijdens de technische schouw.
Een installatie zonder verrassingen, en een batterij die vanaf dag één verdient
Bereken in 2 minuten welke VOLL® Thuisbatterij bij jou past, wat die kost en wat je er per jaar mee bespaart. Geen verplichtingen.
Vrijblijvend·Geen verplichtingen·Binnen 1 werkdag reactie